On altı  Ağustos 1999  sabahı  saat  dörtte  yaşadıklarımızı  çoğumuz hala unutmuş  değiliz.Aylarca hatta yıllarca sarılamayan yaralar , yerine koyulamayan  kayıplar........

         Travma  Sonrası   Stres  bozukluğu  tanımı  ile  Türkiye  ilk böyle  tanışmıştı.Trafik  ve uçak  kazaları , deprem, sel  gibi  doğal afetler, ağır dayak, işkence altında  kalmak, zorla ırzına geçilmek, terörist elinde rehin tutulmak, savaşta uzun süre siperde  ya da  bombardıman altında  kalmak gibi herkes  için ağır stres sayılacak durumlarda ortaya  çıkan  bir bozukluktu bu.Çoğu  kez  travmatik  olaydan birkaç saat, birkaç gün, daha seyrek olarak da birkaç ay sonra ortaya çıkmaktaydı.

         On beş Kasım 2003  sabahı  saat dokuzda  saatim  çalmadan uyandım  ve bir şeyler içmek üzere  mutfağa  yöneldim. Tam  o sırada  korkunç  bir gürültü  ile yerimden sıçradım.O anda tam olarak şöyle düşündüğümü çok  iyi anımsıyorum ; “ Allah allah  iftar  topu mu atılıyor  bu saatte ?”  O dakikada   yer zaman mevhumum  birbirine girmişti  adeta.Hemen pencereye koşup neler olduğunu anlamaya  çalıştım.Görünürde  yangın yoktu ama  Galata Kulesi ‘nin olduğu  taraftan  beyaz dumanlar  yükseliyordu.Tatil sabahı mahmurluğu ile ev içinde dolaşıp durdum.O sesin  Neva Şalom  Sinagogu’ unun  bombalanmasından  kaynaklandığını öğrenmem ise saatler  sonraydı.

         Daha sonrası  ise hepimizce malum.Önce kim neden yaptı soruları.Daha  sonra  insanlık dışı görüntüler  karşısında duyulan  öfke.En sonunda ise  korku  ve yılgınlık duyguları.Seksenli  yıllardan  beri  terörün acısını yavaş yavaş  unutan  ülkemizde  birden terör  rüzgarları esmeye başlamış, arka arkaya gerçekleşen patlamalar, ölümler, yaralanmalar, acılar bizi ta derinden sarsmıştı.Evimizden  dışarı çıkmaya  korkar olmuştuk.Ne de olsa gidip de dönememek  dönüp de  bulamamak  vardı  artık...Üzerinde  rahatça dolaştığımız  vatan topraklarımız sanki ayağımızın  altından kayıp gitmekteydi.Gözümüz yolda , kulağımız krişte her an huzursuz durduğumuz yerde duramaz hale  gelmiştik.Yaklaşan Ramazan Bayramı için nasıl alışveriş yapacağımızı , alışveriş merkezlerine gitmenin doğru olup olmayacağına karar veremeyen bir millet....

         İşte bu noktada Türk Basını  ve Medya son derece  sağ duyulu bir şekilde  davrandı  ve halkı birlik olmaya,hiç bir şeyden korkmamaya çağırdı.Ne olursa olsun hayat devam ediyordu ve terör denilen iblisin asıl amacı da buydu;İnsanları korkutmak  ve sindirmek.Buna izin vermemeliydik ve vermedik de.!

         Tüm toplum olarak hepimiz  az ya da çok Travma Sonrası Stres  Bozukluğu’na ait belirtilerin  bir ya da birkaçını  göstermeye başlamıştık.Peki  neydi  bu belirtiler ?

         Aşırı  telaş ve kaygı hali.Normalde aldırış edilmeyecek uyaranlara karşı aşırı derecede duyarlılık ve en küçük uyaranlara irkilme tepkisi gösterme.Yerinden duramayacak kadar huzursuzluk , ellerde  belirgin titremeler.

         Kişinin çevresi ile ilişkilerinde belirgin bir bozukluk yoktur ; ancak aşırı telaş  ve duyarlılık nedeniyle uyarıcı durumlardan kaçınma ihtiyacı duyulabilir.Bazı kişilerde ilişkilerde bir duygu azalması , ilgisizlik ortaya çıkabilir.

         Duygulanımda bunaltı egemendir.Travmatik olay anımsandıkça , rüyalarda tekrar yaşandıkça kişinin sıkıntısı artar.Çok huzursuz ve tedirgin olur.Bunaltı çok uzun sürerse bazen depresyon gelişebilir.Bu hastalarda sıklıkla kişiler arası ilişkilerde ilgi azalması , bir duygusal uyuşmadan şikayet de olabilir.

         Travmatik olaylarla ilgili anılar için bellek çok güçlenmiş, fakat başka olaylara karşı ilgi ve dikkat azalmıştır.Televizyon karşısında adeta çivilenmiş gibi oturarak defalarca  aynı sahneleri izlemek eğilimi de bununla açıklanabilir.

         En sık rastlanılan belirtilerden bir tanesi de uyku bozukluğudur.Görülen kabuslar nedeniyle kişi uykuya dalmaktan korkar hale gelebileceği gibi, her an bir şey olacakmış duygusu da rahat uykuya engel teşkil etmektedir.

         Tüm bu belirtilerin kimde ne şiddetle görüleceği  kişiden kişiye değişiklik gösterir.Stres sonrası herkes aynı şekilde tepki verecek diye bir genelleme yapılamaz.Kişilik yapımız, strese karşı toleranslı ya da toleranssız  oluşumuz da ne derecede etkileneceğimizi belirleyen faktörler arasında sayılabilir.

         Travma Sonrası Stres Bozukluğu genellikle akut bir rahatsızlıktır.Travmatik olaydan birkaç saat,birkaç gün,hatta birkaç ay sonra ortaya çıkabilir.Uygun tedavi ve rehberlik ile hasta kısa sürede normal yaşama  döner.

         Bu tür hastaların tedavisinde öncelikle hastanın bunaltısını yatıştırmak ve uykusunu düzene sokmak gerekir.Kısa süreli olmak koşulu ile bunaltı giderici ilaçlar kullanılabilir.Hastayı rahatlatacak, gevşetecek, korku  ve endişelerini azaltacak psikoterapötik  yaklaşım zorunludur.Hastada organik bir engel yoksa en kısa zamanda işine veya başka uğraşlara yönelmesinin yararları büyüktür ve bu,hastaya açıkça belirtilmelidir.Kronikleşme eğilimi gösteren dirençli hastalarda uzun süre psikoterapi gerekli olabilir.