ÖĞRETMEN Mİ, AİLE Mİ?

Öğrencinin başarılı olmasına ailenin ve öğretmenin hangi düzeylerde katkı sağlayabileceği konusunda fikir yürütmek, başarının arkasındaki güce ulaşmamızda bize yol gösterebilir.

Öğrencilerin okuldaki performanslarını etkileyen birçok etmen vardır. Genel olarak öğrencinin performansına etki eden bu faktörleri iç faktörler ve dış faktörler olarak iki kategoride sınıflandırabiliriz.

            İç faktörler, öğrencinin derslere ve başarıya ilişkin düşünceleri, ilgileri ve yetenekleri olarak sıralanabilir. Dış faktörler olarak aile, okul, arkadaş ve öğretmen gibi etkenler belirtilebilir. 

            Sorgulamak istediğimiz iki etken de aynı kategoride, yanı dış faktörler sınıfında ele alınmıştır. Bu bakımdan aralarında bir benzerlik vardır. Ailenin ve öğretmenlerin öğrenciye karşı temel görevleri arasında rehberlik etmek, ilgi ve yeteneklerin desteklenmesini sağlamak gibi önemli unsurların olması da ayrı bir ortak noktadır. Çocuk, yaşamının bir kısmını okulda, diğer bir kısmını da evde sürdürmektedir. Öğrencinin içinde bulunduğu bu çevrelerde aile ve öğretmen etkin rol almaktadırlar.

Genel olarak baktığımızda, ailenin ve öğretmenin öğrenci üzerindeki etkileri aynı noktalarda birleştiği gibi benzer kaynaklardan da beslenmekte olduğu görülmektedir. 

Aile ve öğretmenin öğrencinin başarısına katkısının düzeyi, öğrenci ile olan iletişim biçimlerine ve yaklaşım tarzlarına göre değişmektedir. Eğer öğretmen veya aile çocukla daha sağlıklı bir iletişim kurmuşsa, çocuğu anlayabiliyor ve anladığını hissettiriyorsa, daha da önemlisi çocuğun güvenini kazanmışsa, çocuğun üzerindeki etkisi diğerine göre daha fazla olacaktır.

Burada ele alınması gereken diğer bir konuda, öğrencinin üzerinde etkisi olan kişinin bu etkisini ne yönde kullandığıdır. Öğrenci ile yakınlık kurmuş, güçlü bağlar oluşturmuş olan kişinin bu gücünü öğrencinin başarısı için kullanmadığı durumlarda mümkün olabilmektedir. Bu gibi durumlarda öğrenci üzerinde etkisi olan kişinin değerleri, çocuk için önemli olmakta ve enerjisini o yönde kullanmaktadır.

Eğitim ailede başlar ve okulun desteği ile de devam eder. Ailede iyi bir temel atılırsa öğretmenin işi kolaylaşacak, çocuğun daha ileri bir noktaya ulaşmasına katkıda bulunacaktır. Öğretmenin eğitmekle yükümlü olduğu öğrencilerin homojenliği, sayısı da öğrenci üzerindeki etkisinin gücünü belirleyebilmektedir. Başarı düzeyleri çok farklılık gösteren ve kalabalık olan sınıflarda öğretmenin teker teker bireylere ulaşması zorlaşabilmektedir. Bu da öğrenci üzerindeki etkisini azaltmaktadır. Ailenin beklenti düzeyi ve eğitim düzeyi de öğrencinin üzerindeki etkisine olumlu veya olumsuz tesir edebilmektedir.

Öğrenci,  aileden alamayacağı bilgileri öğretmenden alabilmektedir. Ancak bu bilgiler evde tekrar edilmediğinde öğrenilememekte, ailece desteklenmeyen davranışlar kalıcı hale gelememektedir. 

Sonuç olarak ailenin ve öğretmenin öğrencinin başarısına etki etme noktaları aynıdır. Öğretmenin bilgi ve deneyimi, ailenin ise öğrenci ile olan uzun süreli bağlantısı avantaj sağlanan noktalardır. Ancak öğrenci ile olan diyaloglarının kalitesi, öğrenci üzerindeki etkilerinin düzeyini belirlemektedir. Aile ve öğretmenin işbirliği başarının arkasındaki güçtür. Öğretmenin ve ailenin birlikte hareket ederek, güç birliği yapmaları halinde öğrencinin başarısına önemli katkı sağlayabilirler. Elde var olan öğrenci malzemesi üzerinde planlı ve sürekli olarak yapılan çalışmalar olumlu netice verecek, başarılı öğrencilerin sayısının artması sağlanmış olacaktır.

Aile ve öğretmen işbirliğini, eğitim felsefesi olarak kabul etmiş ve bu yolda birlikte, emin adımlarla yürümeyi yaşam tarzı olarak belirlemiş eğitim kurumlarının artması, sağlıklı bireylerin ve dolayısıyla sağlıklı toplumların oluşmasında temel teşkil edecektir.

Mehmet POLATOĞLU (Yazar-Psikolojik Danışman)

08.03.2006