Yazar : Kazuo MURATA
Yayinevi : Rota
Baski : Istanbul / 1995 / 105 shf.

BOLUM 1

Japonya'yla Rekabete Giriş......:

Japonya'daki Japon şirketlerini yenmek için belirlenen stratejiler:

Japonya'dakine eşit yada onların üstünde kalite düzeyleri saptamak.
Japonya'daki verimlilik düzeyine ulaşmak. Çalışmayı uç vardiya
halinde düzenlemek. Sürekli kendini geliştirme maliyetleri düşürüp
fiyatları artırmaya yönelik baskı.

Eğer rutin islerin bütün zamanlarını aldigi gerekcesiyle insanlar
kendilerini ve calisma duzenlerini gelistirmeye yonelmezse, sorunlar
surup gitmekle kalmayacak yeni sorunlar cikarak maliyetin daha da
yukselmesine neden olacaktir

Japon yontemleriyle rekabet edebilecek kendi yonetim sistemimizin
olusturulmasi:

Rekabet, kendini gelistirmek icin cok iyi bir firsat saglar. Tipki
sporda oldugu gibi: Rekabet olmazsa oyuncular yeteneklerini daha
iyiye goturmeyi basaramazlar.

Tum sirket calisanlarinin is ortaminda tatmin bulmaya tesvik
edilmesi onemlidir. Yeni yonetim tarzinin amaci, tum sirket
calisanlarini islerine ilgi duymayi tesvik etmek, islerinden zevk
almalarina yardimci olmak ve kendilerini gelistirmelerine olanak
tanimak olacaktir.

BOLUM 2

Personel Politikalari ........:

Kotu aliskanliklarin birakilmasi: Yoneticilerin onculuk edecegi
temel bir gorev tum sirkette "onlar ve biz" anlayisinin yikilmasini
saglamaktir. Eger sirket catisi altinda onlar ve biz anlayisi
hakimse, bireysel verimi artirmak asla mumkun olmayacaktir. Bu
nedenle her seyden once bu anlayisa dayali iliskilerin ortadan
kaldirilmasi gerekir.

Esnek calisma uygulamalari yoneticilerle baslar. Cesitli islevlerini
yerine getirenler arasinda diyalog tesvik edilmelidir. Istekleriniz
surekli olarak iletilip ifade edilmelidir.

Iyi elemanlarin gelistirilmesi: insanlar degeri her yil artan birer
varliktir. Hedef disiplinli uretici insanlardir. Ust duzey
yoneticilerin kendi iclerinde sIki bir disiplin saglayarak iyi ornek
olusturmasi cok onelidir.

Kendini gelistirmeyi odullendirmek icin sirket icinde terfi
uygulanmalidir. "Mumkun oldukca icerden terfi politikasi uyguladik.
Boylece elemanlarin kendini gelistirme ve yeteneklerini artirmalari
karsiliginda odullendirileceklerini gormelerini sagladik."

Is ortaminda egitime agirlik verilmelidir. Is ortaminda egitim, is
disinda egitimden daha iyidir. Ustlerin gorevi, her is gununun sekiz
saat boyunca bir egitim zamani oldugunu kavrayarak astlarinin
gelismesini saglamaktir. Egitim sirasinda en cok one cikarilmasi
gereken noktalar problemlerin cozumunde ve kendini gelistirme
konusunda onculuk etmektir. Bunun sonucunda butun calisanlar iyi bir
disiplin ve uretkenlik kazanirsa, sirket de gitgide daha cok
guclenecektir.

Sadece para icin calistiginizda hayat cok yorucu, calisma hayatinin
kalitesi de cok dusuk olur. Insanlar durmadan aldiklari parayi
dusunur ve kendi cabalariyla bir sey elde etmezlerse, kendilerini
gelistirmeyi ve calisma yasamlarindan zevk almayi basaramazlar.

BOLUM 3

Kendini Gelistirme.....:

Kendini gelistirmek, daha iyi isler yapma niyetinden kaynaklanan
uretici bir etkenliktir. Ise ilgi cekmek basarinin anahtaridir.
Ilgi, isleri daha iyi yapmaya yonelik ureticiligi tesvik eder.
Kalite kontrol cevresi, sistemli ve kolektif bicimde sorunlarin
ustune gitmeye yonelik bir sistemdir.( Kalite kontrol cevreleri,
tipik olarak 6-8 arasinda elemandan olusur. Ayni bolumden olan bu
kisiler, formen yada bolum sefinin liderliginde gonullu olarak bir
araya gelir ve islerini etkileyen sorunlarin cozumu icin caba
gosterirler. Kalite kontrol cevresi uyeleri, beyin firtinasi,
problem analizi gibi sistemli problem cozme tekniklerinin kullanimi
konusunda egitim almistir). Mazeretler bosa zaman harcanmasina yol
acar. Problem cozumunde mazeretler one surmek, zaman kaybindan baska
sey degildir. Bunla birlikte isin gecikecegi zamanindan once haber
verilirse, bu kabul edilir. Yani eger insanlar onceden gelip
sorunlarini anlatiyorsa, isi ciddiye aldiklarinin gostergesidir bu.
O zamanda isin istenen zamanda tamamlanmasini onleyen problemleri
ayiklamak icin dusunceler gelistirmelerinde onlara yardimci olmak
yoneticinin gorevidir.

BOLUM 4

İletişim.......

Kusursuz bir şirket oluşturmanın temel ilkelerinden biriside
iletişimdir. Insanlar, gecmiste edindikleri bilgileri
baskalarininkiyle birlestirerek yeni dusunceler uretebilir. Bir isi
bilemezseniz yapamazsiniz!. Bilgileri kendilerine saklayip
altlarindaki elemanlarini karanlikta birakarak konumlarini korumaya
calisanlar, ancak modasi gecmis ve verimsiz yoneticilerdir. Cok
amacli sirket gezileri:

Iletisim surecini kisaltir. Engelleri ortadan kaldirir. Ust duzey
yoneticilerin yardima hazir oldugunu gosterir. "Fabrika gezileri
yaklasIk bir saat surerdi. Uretim bolumundekilerin canlarini sIkan
bir sorun oldugunda, daha bana sIkayetlerini bildirmeden
anlayabiliyor ve sonucta da sorunlari kendileriyle gorusup
sIkintilarini hafifletebiliyordum. Herkesle selamlasip her sabah
sohbet etmek bizi birbirimize yakinlastirdigi gibi, karsilikli
saygiyi da artirdi."

BOLUM 5

Bakim......:

Engeller ortadan kaldirilmalidir.

Sikayetler kabul edilmez. Biz, uretim bolumunde ortaya cikan butun
sorunlarin en azindan uretim personeli tarafindan paylasilmasi
gerektigini acikca ortaya koyduk. Operatorlerin, kendi yaptiklari
isle ilgili sorunlari baslarindan savip sucu ilgili servise bolumune
yikmaktan vazgecmesi cok onemlidir. Operatorlerin, makinelerde
ortaya cikan sorunlar konusunda bakim uzmanlarina sIkayet etmekle
yetinmesine izin verilmez. Ancak, makineleriyle ilgili olarak cikan
sorunlari acik bicimde ortaya koyup, bakim personelinin bu konulari
duzeltmesini isteyebilirler.

Sorunlarin ne olcude ciddi oldugunu belirlemek amaciyla hekim/hasta
kartlari uygulanir.

Bu sistem tipki hekim/hasta iliskisine benzer; soz konusu iliskide,
hasta hekimin tavsiyelerine uymadikca hekimin hastaya yardimci
olmasi imkansizdir. Hekimin gorevi ise hastayi gozetim altinda tutup
saglikli bir duruma dogru ilerleme saglanip saglanmadigini kontrol
etmektir. Hasta kendi durumu hakkinda hekime bilgi vermezse bunun
mumkun olmayacagi aciktir.

Sanayide insanlarin duyarliliga ve sorunlari gidermede insiyatif
alma yetenegine sahip olacak sekilde yetistirilmesi son derece
onemlidir. Kolay bir is degildir bu ama kusursuz insanlar
yetistirmek de kusursuz bir sirket icin en buyuk yatirim ve
degerdir. Sirketin gelecegi, dogrudan dogruya, calisanlarin gelecege
yonelik tutumuna baglidir.

BOLUM 6

Isletme Yonetimi ve Yonetim Tarzi....:

.Kurallara uyulmamasi, adil degildir. Uretim isinde kurallara
uymanin hayati onemi vardir. Yoneticilerin, adaletin isletme
kulturunun bir parcasi haline gelmesi icin ugrasmasi cok onemlidir
ve herkesin de birbirine karsi adil ve dogru davranmaya tesvik
edilmesi gerekir. Is ortaminda adilligin saglanmasi icin baski
uygulamak, yonetimin gorevleri arsindadir.

Disiplin uretim sirketinin ozudur. Disiplini koruyabilirseniz,
kalite duzeylerini de ayni sekilde koruyabilirsiniz. Disiplinin
temel noktasi, insanlarin kurallara uymasidir. Calisma ortaminda
kurallar bir kez konuldugunda insanlar buna uymak zorundadir. Ama
yeterli kurallar olmadigi gorulurse, bu sorunun temel noktasi
saptanip cesitli prosedurler uygulanarak kuralin gelistirilmesi
gerekir. Yonetim ve elemanlar, sorunlu bir noktayi acikliga
kavusturduktan sonra her zaman uretim ve isleme standartlari
gelistirmeye hazirlikli olmalidir. Sikayetleri kabul etmemeli,
insanlarin kotu sonuclarin sucunu kotu kurallara yikmasina izin
verilmemelidir. Buradaki ilke, gelisme adina sIkayetleri degil, her
zaman sadece acik bicimde ifade edilen sorunlu noktalari kabul etmek
gerektigidir.

Ust duzeydeki kisilerin gerektiginde sertlik uygulamasi cok
onemlidir. Her kurulusun basinda bulunan kisi uzun vadede
calisanlarinin mutlulugunu saglamak icin o kurulusu gelistirmekten
sorumludur. Ust duzey yoneticiler, fikir uretme ve altlarindakilere
sorunlari gidermede yardimci olma konularinda yeteneklerini
gostererek, her zaman iyi bir ornek olusturmalidir. Altlarinda yer
alanlar da zamanla kendi gelismelerini gorecek ve sertlikteki
tatliligin farkina varip yoneticilerini takdir edecektir.

"Sirkette cogu zaman yapmak istediklerimi aciklamak da sporla
benzerlik kurmanin son derece yarali oldugunu gordum. Sadece rugby
oyunu bile kendi basina pek cok olanak sunmaktadir."

Spor sevgisi ve takima baglilik butun oyuncularin ortak ozelligidir.

Topu ele geciren oyuncu, takimin mactaki pozisyonunu daha ileriye
goturme konusunda buyuk bir sorumluluk duyar.

Kendi bireysel becerilerinizi gelistirmeyi hedeflemek zorunda
oldugunuz aciktir.

Oyuncular zorlu anlari hep buyuk bir basari duygusuyla yada ders
cikarilmasi gereken durumlar olarak animsar.

Oyuncularin birey birey olarak ayri kisilikleri olsa da, macin
kazanilmasi ancak ekip calismasiyla mumkundur.

Sirket gelistikce, asamalar halinde "tam zamaninda" ilkesi
yerlestirilmelidir. (Tam Zamaninda; Japonlarin gelistirip
yetkinlestirdigi felsefenin ve onu destekleyen uretim tekniklerinin
Bati'da aldigi bicimdir. Bu felsefeye gore parcalar ancak gerektikce
bir sonraki isleme aktarilir, boylece kusursuz imalat islemlerine
ait parcalar giderek daha sIki bicimde birbirleriyle
butunlestirilebilir. Tam zamaninda, fabrikaya asagidaki bakis
acilarini kazandiran onemli bir sistemdir.

Sorunlar acikca ve hemen ortaya konabilir. Herhangi bir sorun,
otomatik olarak fabrikada ki butun islemleri etkiler, dolayisiyla
herkes tarafindan bilinmesi gerekir. BOLUM 7

Dusunme Uzerine......:

Uzun vadede iyi sirket, yuksek potansiyele sahip iyi insanlarin
bulundugu sirket demektir. Iyi eleman, disiplinli ve uretken
elemandir. Disiplinli insanlar kurallara ve standartlara saygi
gosterir, tum kurulusla dogru iletisim kurabilirler. Uretkenlik icin
gozlem, analiz, kilit noktayi saptama, fikir gelistirme ve bunlari
isi daha iyiye goturecek sekilde uygulamaya koyma yetileri
gerektirir. Bunu basarabilen insanlar her kurulusta ve her
pozisyonda iyi calisacaktir. Yani her zaman islerini keyifle
yapacaktir. Insanlar bir sirketin en degerli varligidir.

Performansini incelemek amaciyla bir sirketi ziyarete gittiginizde
insanlarin gozlerindeki parlakliga ve fabrikanin ne derece duzenli
olduguna bakin. Insanlarin gozlerindeki parlaklik, ureticiliklerine
dair iyi bir gostergedir. Fabrikanin duzenli olusu ise orada calisan
insanlarin disiplin derecesini gosterir. Bazen bu gostergeler
sirketin performansina dair belgelerden daha onemlidir. Iyi bir
sanayi gelistirebilmek icin o topluluktaki herkesin cabasina ihtiyac
vardir.

Gelisebilmek icin denetim altina alinmasi gereken cok sayida
degisken vardir. Doga bilimlerinin yasalarina uymazsaniz, fazladan
tek bir urun kalemi bile uretemezsiniz. Ayni sekilde, insan
bilimlerini gormezden gelirseniz isletmeyi yonetemezsiniz.

En iyi ust duzey yoneticiler, cok sayida bolumde calisma deneyimi
kazanmis olanlardir, bireysel verimin nasil artirilacagi konusunda
bir sezgi gelistirmislerdir.

Gelecekteki isletme tarzi, Batili ve Japon yaklasimlarinin birlesimi
olacak ve daha cok bireysel uretkenlige dayanacaktir. 21. Yuzyilda
daha fazla bilgi sistemi gelistirilecek, bilgiler butun sirket
yoneticilerine acik hale gelecektir.

Kendi calisma sistemimizi kendimizin gelistirmesi, oturmus bir
sistemi uygulamaya koymaktan daha keyiflidir. Hazir bir sistemi
uygulamalari istendiginde insanlarin motivasyonun bozulmasi
olagandir. Bu kendi uretkenliklerinin azalmasina ve kendilerini
gelistirme yeteneklerini artima sanslarinin yok olmasina yol
acabilir. Kendi calisma sistemimizi kendimiz olusturmaya
basladigimiz zaman baska sistemleri degerlendirme yetenegimizi de
gelistirir boylece de baska sistemlerin olumlu yonlerini kolayca
alip uygulayabiliriz. Bu acidan onemli yonetim sistemlerini
uygulamaya koymadan once, disiplinli ve uretici elemanlar
gelistirilmesi gerekir.

Kusursuz bir şirketin temelinde, niyet ve düşünme ile gelişmiş,
üretkenlik ve disiplin bulunan hedefleri belirli kadrolar olduğu
görülür.

Japonya'da basarili olmus yontemlerin, Bati kulturunde basari
saglayacak yontemler haline donusturulmesi:

takim calismasi baglilik ilgi calisma yasamina deger verme
butunlesme merak deneyime deger verme iste terfi