(Dünya Gazetesi - 22.05.2003 )

Dr. Yılmaz ARGUDEN

yarguden@arge.com

Liderlik insanların davranışlarını değiştirebilme yeteneği ve kapasitesidir. Liderlik, iyi bir stratejisi olmanın, cazip bir karizma ve iletişim becerisine, ve gerektiğinde risk alabilecek kararlılığa sahip olmanın ötesinde insanları motive edebilmeyi ve yetkilendirebilmeyi gerektirir. Bu nedenle gerçek liderler insanlarla ilişkilere özel bir önem verirler, onların yeteneklerine güvenir ve onların yeteneklerini geliştirmeye çalışırlar.

Liderlerin en çok zaman ayırdıkları konu insan ilişkileridir. Dolayısıyla, insan ilişkileri konusundaki yetkinliklerini geliştirmeye özellikle önem verirler.

İnsanları motive edebilmenin en önemli araçlarından biri onların yeteneklerine güvenildiğini hissettirebilmektir. İnsanlara başarabilecekleri hedefler koymak, ve bu hedeflere ulaşıldığında kendilerini kutlayarak daha yüksek hedefler koymak onların motivasyon düzeylerini artırır.

Herkese eşit davranmakla, adil davranmak arasında fark vardır. İnsanlar, motivasyon düzeyleri, yetkinlikleri ve performansları farklı olduğuna göre onları yönlendirmek için de farklı davranışlar gerekir. Bu nedenle, liderler beraber çalıştıkları insanları iyi tanımak üzere zaman yatırımı yapmaktan çekinmezler. Onları farklı ortamlarda test ederek hangi davranış tarzına daha etkin cevap verebileceklerini sezmeye çalışırlar.

İnsanlara bağlılığını gösteren liderler, onların da bağlılığını kazanır. Birlikte çalıştığınız insanlar için önemli olan konularda, onlarla ilgilenmek, onları zor zamanlarında yalnız bırakmamak değişimin gerektirdiği güçlükleri birlikte asmada yardımcı olur. Liderin takımın her elemanı için zorlukları birlikte asma çabalarından tüm takım etkilenir. Gerçekten ihtiyaç olacağı zaman kendilerine de sahip çıkılacağını hissedenler, daha iyi takım oyuncusu olurlar.

İyi liderler, takımın başarısı için üyelerin kendi gelişmelerini engelleyecek davranışta bulunmazlar. İyi lider, bir yandan takımın performansını artırmaya çalışırken, bir yandan da takım üyelerinin kariyerlerinde gelişmelerine destek verirler. Onların başka pozisyonlara hazırlanmalarına yardımcı olurlar.

İyi liderler, sadece yıllık performans değerlendirmelerinde değil, tüm yıl boyunca birlikte çalıştıkları arkadaşlarına performansları ve gelişme alanlarıyla ilgili geri bildirimde bulunurlar. Performans hakkında zamanında dürüst geri bildirimde bulunmak, takımın gelişmesini sürekli kılmanın önemli ön şartlarından biridir.

İnsanları motive edebilmek, onları sevmekten geçer. Ancak, sevginin bir zafiyet olmamasına da dikkat etmek gerekir. Sevdiklerinin problemlerini görmezden gelme eğilimi, iyi liderlerde görülmez. Sevdiklerinin problemleriyle yüzleşme ve onları asma cesaretini göstermek, iyi liderlik özelliklerindendir. Çünkü problemler onlardan kaçılarak değil, onlarla ilgili çözümler üretilerek asılır. Zamanında ele alınmayan küçük konular, zamanla bir buyur ve çözümü de daha zorlaşır.

Takım oluşturmanın ve performans geliştirmenin en etkili yöntemlerinden birisi de sürekli olarak bilgi paylaşımı sağlamak ve örnek olmaktır. Öğretmek, öğrenmenin ve gelişmenin temelidir. İnsanlar uyguladıklarının çoğunu işi yaparken öğrenirler. İyi liderler is yapma surecinde birlikte çalıştıkları arkadaşlarına destek olarak onlara koçluk yaparlar.

İnsanların hata yapmalarına fırsat tanımak, onların öğrenme surecini desteklemek, hataların tekrarlanmaması için geri besleme, bilgi paylaşım ortamları yaratma gibi süreçler geliştirmek insanları etkileme sanatının araçları arasındadır. Bu yaklaşım, takımın yaratıcılığını geliştirir.

Birlikte çalıştığı insanlara zaman yatırımı yapan, onların gelişmesin için samimi katkıda bulunan, insan ilişkilerine olumlu bir yaklaşım gösteren, ancak zorluklardan kaçmayan bir yaklaşım tüm liderlerin benimsemesi gereken bir yaklaşımdır.

Liderler, insanları sadece bugünkü performanslarıyla değil, aynı zamanda gelecekteki potansiyelleriyle de değerlendirirler. İslerini hem bugünkü performansı, hem de gelecekteki potansiyeli geliştirmek gayesiyle yönetirler.

Bu makale http://www.arguden.com sitesinden alınmıştır.